معاونت آموزشی

دکتر احسان شجاعی فر

پژوهشگر طب پیشگیری و مدیر داخلی انجمن علمی پزشکی اجتماعی ایران

۱-از بیرون که به خانه میرسید اگر ممکن است درب ورودی منزل و اتاق ها را با آرنج باز کنید یا اگر با دست باز کردید آن را با الکل  یا مواد استاندارد توصیه شده ضد عفونی کنید (به این صورت: یک یا چند پاف اسپری ضدعفونی و پاک کردن همه سطح با دستمال کاغذی)

2- پس از ورود به منزل ابتدا لباس های خود را خارج کنید، گوشی موبایل، سویچ ماشین، عینک و لباس های بیرون را در یک محل مشخص قرار دهید (بهتر است در هر منزل یک محل مشخص آلوده مشخص شود که برای دسترسی به آن نیاز به باز کردن یک در نباشد یا قفل و دستگیره نداشته باشد) سپس گوشی، عینک و سایر لوازمی که در منزل هم استفاده می شوند را با پد الکلی ضد عفونی کرده و در یک محل تمیز قرار دهید، آنگاه دست های خود را بشویید و لباس های خانه را بپوشید.

3- در بیرون از منزل که هستید همه سطوح و اشیاء (میله اتوبوس، دستگیره در تاکسی و اتاق ها، بدن سایرین، پیشخوان ادارات، دستگاه پز فروشگاه ها، دکمه آسانسور، پول، قبوض و ....) را آلوده حساب کنید و چون دست زدن به اینها اجتناب ناپذیر است دستان خود را در همه حال آلوده بدانید. فقط کافی است دست خود را پیش از شستشو به مخاط خود و بقیه نزنید (مثلا بینی یا صورت خود یا فرزند خود را با دست آلوده تمیز نکنید).

4- ویروس از پوست سالم (بدون زخم و سوختگی و ..) جذب نمی شود ولی از مخاط بله. مخاط به بافتهای پوششی بدن که تر هستند گفته می شود مثل: داخل بینی، داخل لب، داخل پلک و ...

5- با هرگونه احساس سرماخوردگی، تب، سر درد، بدن درد خود را به کانون آلودگی (اورژانس بیمارستان های شلوغ ) نرسانید. بهتر است ابتدا در خانه استراحت کنید، ویتامین و مایعات فراوان، مصرف کنید و اگر وضعیت خیلی بدتر شد (مثلا سرفه های شدید، تنگی نفس) با زدن ماسک و پوشیدن دستکش به پزشک (ترجیحا به ترتیب تلفنی، مطب، درمانگاه و در آخر بیمارستان) مراجعه کنید.

۶- بهترین راه تشخیص اولیه برای افراد مشکوک، تب بالای ۳۷،۳، تست  شمارش لنفوسیت های خون، CRP، و ‌عکس ریه است (البته با رعایت ترتیب و طبق توصیه پزشک) لذا انتظار انجام تست گران قیمت اختصاصی برای همه منطقی نیست. اگر هر ۴ مورد بالا با تشخیص پزشک محرز شود بیمار باید برای تایید تشخیص تست اختصاصی دهد و پروتوکل های درمان اختصاصی و ایزوله کردن برای آن انجام شود (1).

 

7- یک عطسه محافظت نشده می تواند قطرات آلوده را تا ۸ متر پرتاب کند و ۱۰دقیقه فضا را آلوده نگه دارد لذا تا اطلاع ثانوی از مراجعه به مراکز تجمع غیر ضرور مانند جشن ها، مراسم، سینما، استخر، مساجد و ...اجتناب نمایید (2).

8- از انجام رفتارهای وسواس گونه شستشوی دست ها و اسپری مواد ضدعفونی قوی مثل وایتکس و ...و نگرانی و اضطراب بی جا بپرهیزید چراکه فقط احتمال آسیب به پوست و مخاط و ضعف سیستم ایمنی را بالا می برید.

9-تاجایی که ممکن است از فروشگاه هایی خرید کنید که خودتان وسایل را بر میدارید اگرچه آن وسایل نیز توسط پرسنل لمس شده اند!

10- سعی کنید لوازم را خودتان جلوی دستگاه بارکدخوان فروشنده بگیرید و از لمس آن توسط فروشنده جلوگیری کنید.

11- مدارک یا وسایل کاغذی و... که از بانک یا فروشگاه ها و... دریافت میکنید و قابل ضدعفونی کردن نیستند را آلوده بدانید و اگر به منزل میاورید بگذارید در همان لباس بیرون یا کیف شما بمانند. در صورت نیاز مبرم به ضدعفونی کاغذ ها یا مواد غیر قابل ضدعفونی می توانید از یک بار اتو کردن یا قرار دادن در محیط بالای 40 درجه سانتیگراد (مثلا روی شوفاژ) برای یک روز استفاده کنید (3).

 12- میوه ها را کاملا با اسکاچ و مایع ظرف شویی بشویید و پلاستیک ها را دور بریزید.

13- سطح بیرونی سایر وسایل خریداری شده را می توانید یا با آب و مایع ظرف شویی بشویید یا با پد الکلی یا با مواد ضدعفونی استاندارد ضد عفونی کنید (چند پاف اسپری و پاک کردن همه سطوح با دستمال کاغذی)

14- موادی که پخته می شوند ویروس ندارند ولی ظرف آنها ممکن است آلوده باشد، بهتر است خوردن مواد غذایی (بخصوص غذاهای سرد) که از بیرون تهیه می کنید را فعلا متوقف کنید. اگر مواد داخل بسته ی غذایی آلوده نباشند که بعید است، پوشش دور آن را آلوده فرض کنید!

15- خرید گوشت و مرغ بسته بندی شده بیشتر توصیه می شود ولی به هرحال پس از دست‌زدن به گوشت ها چه در هنگام بسته بندی و چه در هنگام پخت و پز (حتی پس از خروج‌از فریزر) را در منزل، تماس آلوده بدانید و پس از اتمام کار، دستها و وسایل را با مایع ظرف شویی بشویید.

16- تجارب قبلی نشان داده است استعمال دخانیات با ابتلا  به کرونا ویروس ها در ارتباط است، که نقش آن احتمالا مربوط به کاهش قدرت سیستم ایمنی و پاکسازی دستگاه تنفس و کمک به گسترش ویروس از طریق ته سیگار ها و نی قلیون ها می باشد (4).

17- طبق جدید ترین مطالعه صورت گرفته ویروس کرونا می تواند تا 9 روز روی اشیاء باقی بماند و هرچه دما کمتر باشد مدت ماندگاری آن بیشتر می شود، بهترین ماده ضدعفونی از لحاظ دردسترس بودن و سرعت تخریب ویروس برای ضدعفونی سطوح الکل اتانول 62 تا 71 درصد یا هیپوکلرید سدیم 0.1% (ترکیب یک قاشق غذاخوری سرخالی وایتکس در دو لیوان آب) می باشد که در عرض یک دقیقه میزان ویروس سطوح را به حد قابل قبولی کاهش می دهند (3).

18- موارد ذکر شده در بالا همه ی توصیه های لازم نیستند پس باقی توصیه های منتشر شده از مراجع ذی صلاح را نیز  به طور جدی مورد توجه قرار دهید.

References

1- Zhang J, Zhou L, Yang Y, Peng W, Wang W, Chen X. Therapeutic and triage strategies for 2019 novel coronavirus disease in fever clinics. The Lancet Respiratory Medicine. 2020 Feb 13.

2- Lok C. Where Sneezes Go. Nature. 2016 Jun 2;534(7605):24-6.

3-Kampf G, Todt D, Pfaender S, Steinmann E. Persistence of coronaviruses on inanimate surfaces and its inactivation with biocidal agents. Journal of Hospital Infection. 2020 Feb 6.

 4- Alraddadi BM, Watson JT, Almarashi A, Abedi GR, Turkistani A, Sadran M, Housa A, Almazroa MA, Alraihan N, Banjar A, Albalawi E. Risk factors for primary Middle East respiratory syndrome coronavirus illness in humans, Saudi Arabia, 2014. Emerging infectious diseases. 2016 Jan;22(1):49.